Schuldgevoel komt vaak bij nabestaanden van zelfdoding. Veel nabestaanden denken dat het een logisch beginpunt is van hun rouw. Maar schuldgevoel is geen primaire emotie. Het is een secundaire emotie. Een gevoeld dat ontstaat bovenop iets anders dat dieper ligt.
Onder schuldgevoel zitten vaak emoties zoals verdriet, machteloosheid, liefde, gemis of angst. Schuldgevoel probeert daar grip op te krijgen. Het geeft een soort houvast in een situatie die juist zo ongrijpbaar is.
Je kan het zo zien:
Schuldgevoel is als een zware deken. Hij drukt maar bedekt ook iets. Als we voorzichtig onder die deken kijken vinden we meestal de emoties die wekelijk iets vertellen over de relatie met degene die gemist wordt.
Wanneer schuldgevoel veel ruimte inneemt.
Soms krijgt schuldgevoel zoveel aandacht dat het andere emoties naar de achtergrond duwt. Niet omdat iemand “erin blijft hangen” (Als iemand dat tegen je zegt voelt dat vaak als een verwijt.) maar omdat het brein probeert grip te krijgen op iets dat te groot en te pijnlijk is.
Dat lijkt veilig maar heeft een paar nadelige effecten:
- Het rouwproces kan stagneren.
Schuldgevoel geeft schijncontrole: “Ik voel me zo schuldig. Ik had iets kunnen doen om het te voorkomen.” Die gedachte kunnen eindeloos rondjes blijven draaien in iemands hoofd waardoor de rouw niet verder komt.
- Het voorkomt contact met de werkelijke pijn.
Zolang iemand in schuldgevoel blijft, hoeft hij of zij niet te voelen wat eronder ligt Dat is begrijpelijk maar maakt dat de rouw niet verzacht.
- Het kan leiden tot zelfverwijt en zelf ondermijning.
Schuldgevoel kan zich ontwikkelen tot harde, interne oordelen over jezelf. Dat maakt rouw zwaarder en eenzaam.
- Het kan relaties onderdruk zetten.
Mensen die zich schuldig voelen, trekken zich vaak terug of durven steun minder toe te laten. Schuldgevoel is dus niet verkeerd maar het kan veel ruimte innemen. En dat maakt rouwen soms zwaarder dan nodig is.
En het is al zo zwaar!
Een kleine oefening om meer duidelijkheid te krijgen.
Maak voor jezelf deze drie zinnen af, zonder oordeel, zonder te analyseren.
- Mijn schuldgevoel zegt dat….
- Maar als ik eerlijk ben voel ik daaronder eigenlijk…..
- En dat vertelt mij dat deze persoon voor mij…..
Deze oefening helpt op voorzichtig onder die deken te kijken. Van secundaire emotie naar de primaire laag. Het doel in niet om schuldgevoel weg te duwen maar om te ontdekken wat het probeert te beschermen.
Wat als schuldgevoel veel ruimte inneemt.
En dan merk je als vragen zoals: wat als ik…., wat heb ik gemist….., waarom heb ik niks gemerkt.., wat had ik anders moeten aanpakken….etc. constant in je hoofd blijven rond spoken
Je hoeft dit niet alleen te dragen. In mijn praktijk ondersteun ik mensen die iemand door zelfdoding verloren hebben. Samen kunnen we kijken naar wat er onder het schuldgevoel leeft. In een tempo dat bij jou past.
Neem contact met me op als je hier graag ondersteuning bij wilt.
Reactie plaatsen
Reacties